Spis treści


W Chorwacji używanie wody z kranu do różnych codziennych czynności, takich jak gotowanie czy picie, jest zupełnie normalne i zwykle nie wzbudza w nas większych wątpliwości. Często jednak zapominamy, że Chorwacja ma jedną z najwyższej jakości wód pitnych na świecie i że wiele krajów nie ma takiego luksusu. Warto więc przyjrzeć się jakości zaopatrzenia w wodę w naszym kraju i sprawdzić, co dokładnie pijemy i jak traktujemy to cenne zasoby. Czy w ogóle potrzebujemy wody butelkowanej i czym różni się ona od kranowej? Co musi się stać, aby woda z przyrody stała się wodą zdatną do picia. Sprawdźmy to!

Jakość wody z kranu

Wyjaśnijmy od razu - jakość wody z kranu w Chorwacji jest na najwyższym poziomie. Jeśli mówimy o sieciach wodociągowych, aż 97% wszystkich analiz wody z nich (pobieranych oficjalnie w tysiącach próbek z całego kraju każdego roku) jest całkowicie bezpiecznych. Lokalne wodociągi mają nieco niższy odsetek, ale ogólnie niemal 90% mieszkańców Chorwacji może pić wodę bez obaw o zdrowie, co w wielu innych krajach jest praktycznie niemożliwe.

Prawdę mówiąc, smak wody nie jest taki sam wszędzie, ale przyczyną nie jest wada zdrowotna, lecz twardość wody. W Zagrzebiu, na przykład, woda jest znacząco twardsza niż w Dalmacji.

Według Chorwackiego Instytutu Zdrowia Publicznego, firmy zarządzające wodociągami i wszystkimi powiązanymi usługami wykonały prawie 70 000 analiz wody w poszukiwaniu niechcianych pierwiastków chemicznych, z których tylko 730 (nieco ponad 1%) okazało się niezdatnych. Przeprowadzono również blisko 55 000 analiz wody pod kątem wskaźników mikrobiologicznych i uzyskano jedynie 251 próbek wadliwych (mniej niż 0,5%).

Ważne jest podkreślenie, że po wykryciu jakiejkolwiek nieprawidłowości dotyczącej wody w danym rejonie, wydawane jest ostrzeżenie dla ludności, a odpowiednie służby przystępują do usuwania problemu.

Chorwackie wyspy i zaopatrzenie w wodę

Zaopatrzenie w wodę na wyspach to specjalne wyzwanie logistyczne, które można rozwiązać na kilka sposobów. Biorąc pod uwagę złożony kształt wybrzeża i ich liczbę, nie powinno dziwić, że na chorwackich wyspach stosuje się różne rozwiązania.

Brač, na przykład, korzysta z bliskości Splitu i jego sieci wodociągowej, do której jest bezpośrednio podłączony, podczas gdy wyspy takie jak Krk mają własne źródła wody, takie jak różnego rodzaju cysterny i studnie. Niektóre chorwackie wyspy, takie jak Korčula, łączą te dwa podejścia, więc oprócz własnych źródeł wody mają też dostęp do zaopatrzenia z lądu.

Dodatkowo, w przypadku niedoboru wody na którejkolwiek z wysp z jakiegokolwiek powodu, zorganizowany zostanie transport wody pitnej z lądu tam, gdzie jest potrzebna. Woda pitna dostarczana będzie w dużych ilościach specjalnymi statkami, więc można być pewnym, że o wszystkie chorwackie wyspy będzie zawsze zadbane pod tym względem. Urlop na dowolnej z chorwackich wysp nie powinien więc stanowić problemu.

Droga wody: ze źródła do kranu

Aby zdrowa woda ze źródła (powierzchniowego lub głębinowego) dotarła do końcowego odbiorcy, niezbędne jest przeprowadzenie procesu dezynfekcji. Woda w przyrodzie, choćby w Chorwacji była bardzo czysta, często zawiera różne mikroorganizmy, które mogą zaszkodzić naszemu zdrowiu. Usuwa się je przede wszystkim za pomocą chloru.

Jednak to nie jedyne problemy zdrowotne, które mogą pojawić się w wodzie z kranu. Oprócz mikroorganizmów potencjalnym źródłem problemów są zużyte rury doprowadzające wodę do twojej szklanki. Ołów i miedź mogą być bardzo toksyczne, a problem w tym, że rury wykonane z tych materiałów stosowano w budownictwie jeszcze do drugiej połowy XX wieku. Dlatego warto wymienić instalacje w starszych domach i budynkach.

Różnego rodzaju ścieki mogą też czasem powodować zanieczyszczenie wód naturalnych, dlatego ważne są surowe przepisy jasno określające wymaganą jakość wody pitnej. Chorwacja takie przepisy ma i, jak widać z wcześniejszych danych, są one ściśle przestrzegane, więc jakość wody jest na godnym pozazdroszczenia poziomie.

Kilka wskazówek dotyczących korzystania z wody z kranu

Możesz jednak dodatkowo poprawić jakość wody z kranu, stosując kilka prostych trików. Najprostszą rzeczą, którą wiele osób już praktykuje, jest puszczenie wody na kilka chwil przed użyciem kranu. Nie tylko stanie się ona zauważalnie chłodniejsza (co jest szczególnie przydatne w miesiącach letnich), ale także przepłucze nieco rury. Jest to szczególnie zalecane, jeśli nie korzystałeś z kranu przez co najmniej 6 godzin. Najlepiej więc zrobić to rano.

Wąż i sitko w kranie powinny być regularnie wymieniane. Z czasem osadza się na tych częściach kamień i inne osady, które warto usunąć.

Jakość wody można też poprawić przez dodatkową filtrację, co może być dużą pomocą dla osób z obniżoną odpornością, a także dla kobiet w ciąży i małych dzieci. Można to robić na różne sposoby, dlatego następna część artykułu poświęcona jest właśnie temu zagadnieniu.

Filtry do wody

Filtracja wody wcale nie musi być skomplikowana — istnieje kilka typów filtrów, które są bardzo łatwe w użyciu i montażu. Najprostsze z nich to dzbanki wyposażone w warstwę na bazie węgla aktywnego, która oczyszcza wodę. Wystarczy napełnić dzbanek wodą, założyć pokrywkę, a woda przepływając przez dzbanek podczas nalewania przechodzi przez wspomnianą warstwę oczyszczającą.

Wiele gospodarstw domowych już korzysta z takiego rodzaju filtra, ale jeśli chcesz głębiej oczyszczać większe ilości wody, można zamontować urządzenie filtrujące bezpośrednio na końcu kranu. Te urządzenia są dość małe i łatwe w obsłudze, a w przeciwieństwie do dzbanków nie jesteś ograniczony pojemnością naczynia.

Są też filtry przepływowe, które zwykle montuje się pod zlewem i głęboko oczyszczają wodę, oraz filtry instalowane bezpośrednio na przewodzie doprowadzającym zimną wodę do budynku, co oczyszcza wodę dla całego obiektu. W takim przypadku warto skonsultować się z ekspertem, który pomoże dobrać odpowiedni typ filtra.

A na koniec są filtry z specjalną membraną, które przepuszczają absolutnie tylko wodę. To proces odwróconej osmozy, uważany za najlepszą metodę filtracji dostępne obecnie na rynku. Te filtry montuje się również pod zlewem, ale wymagają one specjalnego kranu.

Woda butelkowana: lepsza czy po prostu droższa alternatywa?

Wszyscy wiemy, że wodę butelkowaną można kupić na każdym kroku. Małe sklepy, supermarkety czy nawet kioski — wszędzie znajdziesz lodówkę z zapasem wody butelkowanej. Pytanie brzmi: czym się one różnią?

Według niektórych szacunków około 25% wody butelkowanej dostępnej w sprzedaży to nic innego jak przefiltrowana woda z kranu. Skoro w domu możesz mieć własny filtr, kupowanie takiej wody wydaje się zbędne.

Z drugiej strony kontrole są bardzo rygorystyczne i możesz być całkowicie pewien, że woda butelkowana jest doskonałej jakości, ale w krajach takich jak Chorwacja ten fakt ma mniejsze znaczenie niż tam, gdzie dostęp do czystej wody pitnej jest ograniczony. Bezpieczeństwo zdrowotne wód w Chorwacji jest wyjątkowe i zakup wody butelkowanej nie daje tu wielkich korzyści.

Ponadto w sytuacjach katastrof naturalnych woda z kranu często staje się niedostępna i wtedy woda butelkowana może dosłownie ratować życie ze względu na swoją praktyczność i jakość.

Jednak istnieją też poważne argumenty przeciw. Pierwszym z nich jest cena, która bywa wielokrotnie wyższa niż w przypadku wody z kranu. Co więcej, w USA cena wody butelkowanej jest droższa niż cena paliwa! Nie tylko to, ale cena takiej wody w tym kraju może być aż 2000 razy wyższa niż z kranu. Zadziwiające, prawda? Marketing, transport i opakowanie mają duży udział w tej cenie, a to ostatnie jest kolejną poważną wadą tego typu wody.

Chodzi o to, że w większości przypadków woda butelkowana pakowana jest w plastikowe butelki, które stanowią poważne zagrożenie dla środowiska. Ponad 85% takich butelek nie jest poddawanych recyklingowi, co jest istotnym problemem ekologicznym. Co więcej, wyprodukowanie jednej plastikowej butelki wody wymaga więcej wody niż ona sama zmieści. Dlatego spożywanie wody z kranu, choć może mniej wygodne, jest znacznie bardziej odpowiedzialne wobec przyrody.

Podsumowanie

Jakość wody z kranu w Chorwacji należy do najwyższych na świecie, a zasoby wodne są jednym z najważniejszych surowców naturalnych tego kraju. Warto zauważyć, że badania wody w sieciach publicznych prowadzone są na bieżąco, a jakość wody podlega ścisłej kontroli. I chociaż niektóre chorwackie wyspy zaopatrują się w wodę w inny sposób, korzystając z własnych źródeł, zawsze możesz spodziewać się na nich najwyższej możliwej jakości wody pitnej. Nie ma powodu do obaw.

Co najważniejsze, woda ze źródła jest dezynfekowana, aby usunąć wszystkie mikroorganizmy, ale potencjalnym zagrożeniem dla końcowych użytkowników są stare i nadgryzione zębem czasu rury, przede wszystkim wykonane z ołowiu i miedzi, które mogą uwalniać cząstki negatywnie wpływające na nasze zdrowie.

Jednym z rozwiązań, które może poprawić jakość wody, jest filtracja, ponieważ na rynku dostępnych jest wiele typów filtrów, które są łatwo dostępne i usuwają zanieczyszczenia oraz osady z twojej wody.

Oczywiście zawsze możesz zdecydować się na zakup wody butelkowanej, ale ma to też inne konsekwencje. Oprócz znacznie wyższej ceny, którą zapłacisz, zwiększa się też ilość plastikowych odpadów trafiających do środowiska. Dla kraju takiego jak Chorwacja, który ma liczne źródła wody pitnej i wodę z kranu najwyższej jakości, wydaje się to niepotrzebne.

Podsumowując, nie musisz się martwić o wodę w Chorwacji. Niezależnie od tego, czy pijesz kranówkę, czy wodę butelkowaną, możesz być pewien, że będzie ona najwyższej jakości. Od Slawonii po Dalmację, na wyspach czy na lądzie, chorwacka woda zawsze należy do światowej czołówki.