Spis treści


Odwiedzając Chorwację to z pewnością świetny pomysł. Jest tu mnóstwo do zobaczenia i odkrycia, zarówno jeśli chodzi o niesamowitą przyrodę i fascynujące zabytki, z których wiele sięga czasów starożytnego Rzymu, a nawet jeszcze wcześniej. Można też rozkoszować się świetnym jedzeniem, a miejscowi są niesamowicie przyjaźni dla każdego, kto ich odwiedzi.

Jednak warto nauczyć się kilku chorwackich zwrotów. Nie tylko pomoże ci to odnaleźć się w miejscu, które odwiedzasz, ale ludzie od razu się przed tobą otworzą i chętniej zaangażują w rozmowę, ponieważ docenią wysiłek włożony w naukę języka, który dla wielu turystów jest dość obcy, a nawet nieco egzotyczny.

Należy jednak dodać, że większość osób mówi po angielsku przynajmniej na poziomie podstawowym, więc nawet jeśli nie znasz chorwackiego, powinieneś sobie poradzić, ale jeśli naprawdę chcesz zaimponować swoim gospodarzom, oto kilka przydatnych chorwackich zwrotów do zapamiętania.


Fakty o języku chorwackim

Język chorwacki należy do grupy języków słowiańskich i jako taki może być dość trudny dla osób pochodzących na przykład ze Stanów Zjednoczonych, Francji, Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Jest językiem urzędowym w Chorwacji i jednym z języków urzędowych w Bośni i Hercegowinie. Naturalnie, ponieważ Chorwacja jest częścią UE, jest też językiem urzędowym Unii.

Może cię zaskoczyć, że chorwacki ma siedem różnych przypadków gramatycznych, więcej niż wiele innych języków wymaga od uczących się, co jest jedną z głównych przyczyn, dla których osoby niebędące rodzimymi użytkownikami czasami uważają opanowanie języka za trudne. Jednak dzięki zwrotom, które przedstawiamy w tym artykule, nie musisz się tym martwić.

Język chorwacki jest bardzo podobny do języków używanych w sąsiednich krajach. W rzeczywistości języki Chorwacji, Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry bywają czasami klasyfikowane jako ten sam — serbsko-chorwacki. Ludzie z tych krajów rozumieją się praktycznie doskonale, więc zwroty, które tu przedstawiamy, mogą przydać się także po drugiej stronie granicy. Zatem, zaczynamy!


Chorwackie zwroty grzecznościowe i przeprosin

Zaczniemy od kilku zwrotów, które są ważne, jeśli chcesz być uprzejmy. Można ich używać praktycznie w każdej sytuacji, więc ich znajomość pomoże zrobić lepsze wrażenie lub łatwiej rozpocząć rozmowę.

Słowo hvala (pronounced hvah-la) jest prawdopodobnie najważniejsze w tej kategorii, ponieważ oznacza „dziękuję”. Może występować w szeregu innych wyrażeń, takich jak hvala lijepa („bardzo dziękuję”), hvala puno („dzięki wielkie”) itd., ale bez względu na to, co po nim następuje, hvala zachowuje swoje podstawowe znaczenie. Zatem, gdy otrzymasz jakąś usługę, miło jest powiedzieć to małe słowo.

Oprostite (oh-‘proh-stee-teh) to kolejny bardzo powszechny zwrot. Można go użyć, aby zwrócić czyjąś uwagę i rozpocząć rozmowę, tak jak w angielskim używamy „excuse me”. Może być też użyte, gdy przepraszasz kogoś za drobny błąd, na przykład zahaczenie o kogoś, gdy patrzysz w telefon, szukając drogi. Często usłyszysz też oprosti, co w zasadzie oznacza to samo.

Inny sposób wyrażenia żalu to powiedzenie žao mi je (zhao me ye). To dosłownie „przykro mi”, więc można go użyć w różnych sytuacjach. Dobrze jest połączyć to z wyrażeniem ne govorim hrvatski (neh ‘goh-voh-reem ‘hrvah-tskee), które oznacza „nie mówię po chorwacku”. Jeśli ktoś zacznie do ciebie mówić po chorwacku, połączenie tych dwóch zwrotów często skłoni go do przejścia na inny język.


Chorwackie zwroty powitalne

Istnieje wiele sposobów przywitania Chorwata, co jest istotne, jeśli chcesz płynnie rozpocząć rozmowę. Najprostsze to po prostu bok (bohk), co oznacza „cześć”. Jest to bardzo nieformalne powitanie, używane głównie między przyjaciółmi i znajomymi, ale jeśli spotykasz kogoś po raz pierwszy i chcesz być bardziej uprzejmy, lepiej powiedzieć dobar dan (doh-bahr dahn), co w języku chorwackim oznacza „dzień dobry”.

To dobry sposób, aby przedstawić się gospodarzowi, jeśli wynajmujesz luksusową willę w Chorwacji lub inny rodzaj prywatnego zakwaterowania, gdy spotykasz go po raz pierwszy.

Warto też wspomnieć o dwóch podobnych zwrotach - dobro jutro (doh-broh yoo-troh) i dobra večer (doh-brah veh-che-r). To odpowiednio „dzień dobry” (rano) i „dobry wieczór” po chorwacku.

Możesz też powiedzieć bok kiedy żegnasz się ze znajomymi, na przykład po wypiciu drinka, i w tym przypadku znaczy to „pa” lub „cześć”. Ponownie, to sposób nieformalny, więc w bardziej formalnym kontekście lepiej użyć doviđenja (doh-vee-‘jeh-nya). Użyj go wychodząc ze sklepu, urzędu czy podobnego miejsca.

Jeśli robi się późno i idziesz spać, powiedz laku noć (lah-koo noch), co po chorwacku oznacza „dobranoc”.


Podstawowe chorwackie zwroty dla podróżnych potrzebujących pomocy

Niestety na wakacjach mogą zdarzyć się wypadki, więc wiedza, jak zareagować, może być niezwykle ważna. Pamiętaj, że w nagłych wypadkach w Chorwacji należy dzwonić pod numer 112.

Słowo upomoć (oo-poh-moch) to okrzyk o pomoc — krzyknij to, jeśli potrzebujesz natychmiastowej pomocy od przechodniów.

Bolnica oznacza „szpital” po chorwacku, i jeśli potrzebujesz natychmiastowej pomocy medycznej, tam powinieneś się udać. Jeśli potrzebujesz wskazówek, zapytaj Gdje je bolnica (gdye ye bohl-nee-tsa), czyli „Gdzie jest szpital?”

Možete li mi pomoći? (mozheteh lee me pomochee) to bardzo przydatne pytanie, ponieważ oznacza „Czy możesz mi pomóc?” Używa się go zazwyczaj wtedy, gdy potrzebujesz pomocy, ale nie jesteś w sytuacji zagrażającej życiu — na przykład zgubiłeś się i potrzebujesz wskazówek.

Innego rodzaju nagłą potrzebą jest konieczność skorzystania z toalety. Zapytaj Gdje je toalet? (toh-ah-let), aby dowiedzieć się, gdzie jest najbliższa toaleta.


W barze i w restauracji

Usiąść w barze czy pójść do restauracji na obiad to specyficzne sytuacje społeczne, więc warto znać kilka przydatnych zwrotów. Zauważysz też, że Chorwaci KOCHAJĄ swoje kawiarnie, zwłaszcza na wybrzeżu. Dla prawdziwie chorwackiego doświadczenia znajdź miejsce blisko morza, zamów kawę i rozkoszuj się widokiem.

Po prostu powiedz molim (moh-leem) po każdym zamówionym elemencie, a będziesz znacznie bardziej uprzejmy wobec kelnera. Na przykład powiedzenie kava s mlijekom, molim oznacza „Kawa z mlekiem, proszę.”

A jeśli siedzisz z grupą przyjaciół, możesz znaleźć się w sytuacji, gdy wznosicie kielichy. Powiedzenie živjeli (zheev-ye-lee) to sposób na „na zdrowie” po chorwacku, ale możesz też powiedzieć uzdravlje (oo-zdrav-lye), aby wyrazić to samo.

Przed rozpoczęciem posiłku zwykle mówi się do wszystkich przy stole dobar tek (doh-bar tek), co po chorwacku oznacza „Smacznego”, i najprawdopodobniej usłyszysz to też od kelnera. Na czyjś zwrot dobar tek możesz odpowiedzieć tym samym lub powiedzieć hvala, također (tuck-o-jer), co oznacza „Dziękuję, nawzajem.”

Gdy skończysz posiłek lub napój i chcesz zapłacić, przywołaj kelnera i powiedz račun (ra-choon), molim. Račun to rachunek, ale jeśli chcesz zapłacić kartą, zapytaj primate li kartice (pre-mah-teh lee car-tee-tse), a kelner od razu powie, jakie karty są akceptowane. Gotovina (go-toh-vee-na), z kolei, oznacza gotówkę.


Chorwackie zwroty o miłości

Czy nie byłoby świetnie zaskoczyć swoją drugą połówkę kilkoma miłosnymi zwrotami po chorwacku? Szczególnie jeśli jesteście tu na miesiącu miodowym lub rocznicy. A może po prostu zakochasz się w jednym z miejscowych — kto wie. W każdym razie, jeśli chcesz zrobić romantyczny gest, kilka zwrotów może ci w tym pomóc.

Volim te (voh-leem teh) to sposób, by powiedzieć „Kocham cię” po chorwacku. Oznacza dokładnie to, co myślisz, i nie pozostawia miejsca na nieporozumienia.

Jako si lijepa (ya-koh see lee-ye-pah) to coś, co mężczyzna powinien powiedzieć kobiecie, jeśli uważa ją za atrakcyjną. W dosłownym tłumaczeniu oznacza „Jesteś bardzo piękna”.

Mogu li te poljubiti (moh-goo lee teh pol-yu-bee-tee) oznacza „Czy mogę cię pocałować?”, i można poczuć napięcie, które to pytanie wywołuje. Trzymamy kciuki, żeby druga osoba odpowiedziała „tak”!